I tēnei ao matihiko o ēnei rā, kei te āta whakakapia ngā tikanga whakaako tuku iho e te hangarau taunekeneke i roto i ngā akomanga. Ko tētahi o aua hangarau kua tino rongonui i ngā tau tata nei ko te mata pā taunekeneke. Ko ēnei ngā mata taunekenekekua hurihia te wheako whakaako me te ako mā te whakatairanga i te mahi tahi, te whai wāhi, me te taunekeneke i waenga i ngā ākonga. Mā te whakamahi i te pene mata pa, ka whakarei ake ēnei mata i ngā mahi o te akomanga, ā, ka waihanga i tētahi taiao e pai ana mō te whai wāhi kaha me te pupuri mātauranga.
Ko tētahi o ngā painga nui ongā mata pā taunekenekeko tō rātou kaha ki te whakatipu i te mahi tahi i waenga i ngā ākonga. Mā te tuku i ngā kaiwhakamahi maha ki te taunekeneke ki te mata i te wā kotahi, ka akiakihia e ēnei mata te mahi tahi, te whakaaroaro, me te whakaoti rapanga ā-rōpū. Ka taea e ngā ākonga te mahi tahi i ngā kaupapa, te whakawhitiwhiti whakaaro, me te whai hua mai i te mātauranga ā-rōpū. Heoi anō, ka whakatairangahia e ngā mata pā taunekeneke te whakaurunga mā te whakauru i ngā momo momo kāhua ako me ngā manakohanga. Ka taea e ngā ākonga tirohanga te whai hua mai i te whakaaturanga tirohanga o ngā ariā, ko ngā ākonga kinesthetic ia ka taea te whai wāhi kaha ki te mata mā te pā me te nekehanga.
Tepene mata paHe wāhanga nui o te whakatakotoranga mata pā taunekeneke a te pene pā. Mā tēnei ka taea e ngā kaiwhakamahi te tuhi, te tuhi, me te tāpiri kōrero tika ki runga i te mata, ka whakarato i tētahi wheako rumaki me te taunekeneke ake. Mā te pene mata pā, ka taea e ngā kaiako te whakamārama i ngā kōrero matua, te whakanui i ngā ariā nui, me te tuku urupare wā-tūturu. I tētahi atu taha, ka taea e ngā ākonga te whai wāhi kaha ki ngā mahi akomanga, te whakaoti rapanga i runga i te mata, me te whakaatu i ō rātou auahatanga mā roto i ngā tuhi matihiko. Mā te pene mata pā ka taea te wheako tuhituhi rere me te taiao, ka maeneene ake te tuhi tuhipoka me te tiri whakaaro, ā, ka ātaahua ake.
Hei tāpiritanga, ka whakatairangahia e ngā mata pā taunekeneke te whai wāhi me te aro i roto i te akomanga. Ko ngā tae kanapa, ngā whakaahua koi, me ngā huānga pāhekoheko o te mata ka kukume i te hiahia o ngā ākonga, ā, ka pai ake te ako. Hei tāpiritanga, ka taea e ngā mata pā taunekeneke te tautoko i ngā ihirangi rongorau maha pērā i ngā ataata, ngā pakiwaituhi, me ngā tono mātauranga, e whakarato ana i ngā momo rauemi hei whakatutuki i ngā hiahia ako rerekē. Mā tēnei whānuitanga o te whakamahi ka noho tonu te whai wāhi o ngā ākonga, ā, ka āwhina i a rātou kia mārama ake ki ngā ariā uaua.
Ko tētahi atu painga o ngā mata pā taunekeneke ko tōna whakaurunga ki ngā rauemi matihiko me ngā tūāpapa ipurangi. Ka taea e ngā kaiako te uru atu ki te whānuitanga o ngā rauemi mātauranga, pērā i ngā pukapuka-e, ngā whare pukapuka ipurangi, me ngā whakatauira taunekeneke, hei tāpiri atu ki ā rātou akoranga. Mā ngā āheinga mata pā ka taea e rātou te whakatere mārire i roto i ēnei rauemi, te whakanui ake i ngā ihirangi motuhake, me te taunekeneke ki ngā rauemi i roto i te huarahi whai tikanga ake. Hei tāpiri, ka taea te hono i ngā mata pā taunekeneke ki ētahi atu taputapu pērā i ngā pona, ngā papa, ngā waea atamai rānei, ka taea ai e ngā ākonga me ngā kaiako te tohatoha me te mahi tahi i ngā ihirangi me te kore he uaua.
Hei whakamutunga, ko ngā mata pā taunekeneke me ngā pene mata pā kei te huri i ngā akomanga hei wāhi mahi tahi me te taunekeneke. Ka āwhina i te mahi tahi i waenga i ngā ākonga, ka whakarei ake i te whai wāhi me te aro, ā, ka whakarato urunga atu ki te whānuitanga o ngā rauemi matihiko. Mā ngā mata pā taunekeneke, kei te whanake ngā akomanga hei taiao ako hihiri e whakatenatena ana i te whai wāhi kaha me te whakatairanga i te auahatanga. Mā te awhi i tēnei hangarau, ka taea e ngā kaiako te whakaputa i te pūmanawa katoa o ā rātou ākonga me te whakarite i a rātou mō ngā wero o te rautau 21.
Wā tuku: Hepetema-14-2023



