Te ako matihikoe whakamahia ana puta noa i tēnei aratohu hei kōrero mō te ako e whakamahi ana i ngā taputapu me ngā rauemi matihiko, ahakoa kei hea.
Ka taea e te hangarau me ngā taputapu matihiko te āwhina i tāu tamaiti ki te ako i ngā huarahi e whai hua ana mā tāu tamaiti. Ka taea e ēnei taputapu te āwhina i te whakarerekē i te huarahi e whakaatuhia ai ngā ihirangi me te aromatawai i te ako. Ka taea e rātou te whakawhaiaro i ngā tohutohu i runga i ngā mea ka āwhina i tāu tamaiti ki te ako.
Mō ngā tekau tau, ko te nuinga o ngā akomanga o Amerika kua whai i te huarahi ako "kotahi te rahi mō te katoa", e whakaako ana ki te ākonga noa, ā, e kore e aro ki te ahurei o ia ākonga.Hangarau mātaurangaka taea e ia te āwhina i a tātou ki te whakatutuki i ngā hiahia o ia ākonga, me te tautoko hoki i ngā kaha me ngā hiahia o ia ākonga.
Hei whakawhaiaro i te ako, me ngāwari ngā wheako ako me ngā rauemi e whakaratohia ana, ā, me urutau ki ngā pūkenga o tāu tamaiti, me whakapakari hoki. Ko koe te mea tino mōhio ki tāu tamaiti. Mā te mahi tahi me ngā kaiako o tāu tamaiti hei āwhina i a rātou ki te mārama ki ngā hiahia o tāu tamaiti ka taea te whai wāhi ki tā rātou ako whaiaro. Kei ngā wāhanga i raro nei e whakamārama ana i ngā huarahi hangarau hei āwhina i te whakawhaiaro i te mātauranga o tāu tamaiti.
Ko te ako whaiaro he huarahi mātauranga e whakarite ana i ngā wheako ako kia rite ki ngā kaha, ngā matea, ngā pūkenga me ngā hiahia o ia ākonga.
He maha ngā huarahi ka taea e ngā taputapu matihiko te whakauru i tāu tamaiti ki ngā akoranga whaiaro. Ka taea e ngā ākonga te whakatenatena i a rātou ki te ako i ngā huarahi rerekē, ā, he maha ngā āhuatanga ka pā ki te whai wāhi me te whai huatanga o te ako. Kei roto i ēnei ko:
• te hiranga (hei tauira, ka taea e taku tamaiti te whakaaro ki te whakamahi i tēnei pūkenga i waho o te kura?),
• te hiahia (hei tauira, kei te harikoa taku tamaiti ki tēnei kaupapa?),
• ahurea (hei tauira, e hono ana te ako a taku tamaiti ki te ahurea e pā ana ki a ia i waho o te kura?),
• te reo (hei tauira, ka āwhina ngā mahi e hoatu ana ki taku tamaiti ki te whakawhanake i ngā kupu, ina koa mēnā ehara te reo Pākehā i te reo taketake o taku tamaiti?),
Ka taea e tēnei te whakamahi i a Qomongā papapātuhi ākonga akomangahei āwhina i te ākonga ki te whai wāhi atu ki te akomanga.
• ngā mōhiotanga papamuri (hei tauira, ka taea te hono i tēnei kaupapa ki tētahi mea kua mōhiotia kētia e taku tamaiti, ā, ka taea hoki te whakamahi hei whakapakari ake?), ā,
• ngā rerekētanga o te tukatuka i ngā mōhiohio (hei tauira, he hauātanga tō taku tamaiti pērā i te hauātanga ako motuhake (hei tauira, dyslexia, dysgraphia, dyscalculia), he hauātanga pāngarau rānei pērā i te matapo, te ngoikore o te tirohanga, te turi, te ngoikore rānei o te whakarongo? He rerekētanga ako rānei tō taku tamaiti ehara i te hauātanga, engari e pā ana ki te huarahi e tukatuka ai, e uru atu ai rānei taku tamaiti ki ngā mōhiohio?)
Wā tuku: Hepetema-03-2021



