"Ko te kawenga a ngā kaiako me ngā whare wānanga te whakangungu i ngā ākonga me te whakarite i a rātou ki te whai wāhi atu ki te hanga iwi, koinei tētahi o ngā whāinga matua o te mātauranga": Kaiwhakawā Ramana
I te Rātapu, i whakaahuahia e te kaiwhakawā matua o te Kōti Hupirimi, a NV Ramana, i tūtohutia tōna ingoa e CJI SA Bobde hei Tumuaki Kaiwhakawā o Īnia i te 24 o Poutū-te-rangi, tētahi pikitia pouri mō te pūnaha mātauranga e tū ana i te whenua, me te kī "kāore i te rite ki te hanga i te āhua o ā mātou ākonga" ā, inaianei ko te "whakataetae kiore" te kaupapa matua.
I te ahiahi o te Rātapu, i tukuna e Kaiwhakawā Ramana te whaikōrero huihuinga mō te Whare Wānanga Ture ā-Motu o Damodaram Sanjivayya (DSNLU) i Vishakapatnam, Andhra Pradesh.
"Kāore anō te pūnaha mātauranga kia rite ki te hanga i te āhua o ā tātou ākonga, kia whakawhanake i te hinengaro pāpori me te kawenga. He maha ngā wā ka mau ngā ākonga i roto i te reihi kiore. Nō reira, me mahi tahi tātou katoa ki te whakahou i te pūnaha mātauranga kia tika ai te tirohanga a ngā ākonga ki ā rātou mahi me te oranga ki waho," tana kī i roto i tētahi karere ki ngā kaiako o te kāreti.
"Ko te kawenga o ngā kaiako me ngā whare wānanga te whakangungu i ngā ākonga me te whakarite i a rātou ki te whai wāhi ki te hanga iwi, koinei tētahi o ngā whāinga matua o te mātauranga. Nā tēnei ahau i ārahi ki te mea e whakaponohia ana e au ko te whāinga matua o te mātauranga. Ko te whakakotahi i te tirohanga me te manawanui, te kare ā-roto me te hinengaro, te mauri me ngā tikanga matatika. E ai ki a Martin Luther King Junior, e kī ana ahau - ko te mahi a te mātauranga he whakaako i te tangata ki te whakaaro nui me te whakaaroaro arohaehae. Ko te mātauranga me te āhua o te tangata koinei te whāinga o te mātauranga pono," te kī a Kaiwhakawā Ramana.
I kī anō a Kaiwhakawā Ramana he maha ngā kāreti ture kāore i te tino pai te paerewa o te motu, he ia āhuatanga tino āwangawanga tēnei. "Kua kite te Tari Ture i tēnei, ā, kei te ngana ki te whakatika i taua mea," tana kī.
He pono te tāpiri atu i ngā taputapu mātauranga atamai hei āwhina i te hanga i tētahi akomanga atamai. Hei tauira, ko temata pā, pūnaha urupare a te hunga whakarongomekāmera tuhinga.
"Neke atu i te 1500 ngā Kāreti Ture me ngā Kura Ture o te motu. Tata ki te 1.50 mano ngā ākonga e puta ana i ēnei Whare Wānanga, tae atu ki ngā Whare Wānanga Ture ā-Motu e 23. He tau whakamiharo tēnei. E whakaatu ana tēnei kei te tata mutu te ariā ko te umanga ture he umanga a te tangata whai rawa, ā, kei te tomo mai ngā tāngata o ngā momo āhua katoa ki te umanga nā te maha o ngā whai wāhitanga me te pikinga ake o te mātauranga ture i te motu. Engari, e ai ki te tikanga, "kounga, nui atu i te rahinga". Kaua e hē te whakaaro ki tēnei, engari ko tēhea ōrau o ngā tauira kua puta i te kāreti kua tino rite, kua rite rānei mō te umanga? Ki taku whakaaro he iti iho i te 25 ōrau. Ehara tēnei i te kōrero mō ngā tauira kua puta, he pono kei a rātou ngā āhuatanga e hiahiatia ana hei rōia angitu. Engari, he kōrero mō te maha o ngā whare wānanga ture iti iho i te paerewa o te motu, he kāreti noa iho i te ingoa," tana kī.
"Ko tētahi o ngā hua o te kounga iti o te mātauranga ture i te whenua ko te pikinga o te wā e tatari ana te tangata ki te whakawa. E tata ana ki te 3.8 karore ngā kēhi e tatari ana i roto i ngā kōti katoa o Īnia ahakoa te nui o ngā rōia i te whenua. Me kite tonu tēnei tau i roto i te horopaki o te taupori Īnia e tata ana ki te 130 karore. E whakaatu ana hoki i te whakapono kei te okioki te tangata ki roto i te whare whakawā. Me maumahara hoki tātou, ahakoa ngā kēhi i whakahaerea inanahi noa nei, ka uru ki roto i te tatauranga mō te wā e tatari ana te tangata ki te whakawa," te kī a Kaiwhakawā Ramana.
Wā tuku: Hepetema-03-2021



